DBA (Doğrulanmış Brüt Ağırlık) / VGM (Verified Gross Mass) ve Lojistik Sektörü

Makale

DBA (Doğrulanmış Brüt Ağırlık) / VGM (Verified Gross Mass)

ve Lojistik Sektörü

Gökhan Çözeli

Nakliye ve lojistik alanındaki sürecin her aşamasında güvenliğin ve verimliliğin sağlanması esastır. En önemli hususlardan biri, deniz konteynerlerinin gemilere yüklenmeden önce ağırlıklarının doğru ve güvenilir bir şekilde doğrulanmasıdır. Bu ihtiyacı karşılamak için, deniz taşımacılığında çok önemli bir rol oynayan DBA (Doğrulanmış Brüt Ağırlık) / VGM (Verified Gross Mass) kavramı hayata geçirilmiştir (Across, 2023).

DBA; yükün, içinde bulunduğu konteynerin ve güvenli bir şekilde taşınmasında kullanılan tüm ambalaj ve paletlerin toplam ağırlığını ifade etmektedir.

Bu hesaplama iki şekilde yapılabilmektedir:

Yöntem 1: Yükleme ve kapatma işleminden sonra paketlenmiş kabın ağırlığının ölçülmesi.

Yöntem 2: Tüm kargo kalemlerini, dolgu malzemelerini ve ambalajları tartıp, ardından bunları konteynerin dara ağırlığına eklemek.

Doğrulanmış Brüt Ağırlığın Bildirilmesi

Uluslararası Denizcilik Örgütü, 2016 yılında VGM raporlamasını uygulamaya koymuştur. Uluslararası Denizde Can Güvenliği Sözleşmesine (SOLAS) istinaden, doğru ağırlık beyanının yetkili makamlara bildirilmesi çok önemlidir çünkü yanlış ağırlık beyanları konteynerlerin denizde güvenli taşınmasını tehlikeye atabilir ve aynı şekilde denizcilerin hayatını riske sokabilir.

Bildiriminde bulunularak, taşıyıcıların beyan edilmemiş ağırlık miktarını azaltmalarına ve daha iyi denge hesaplamaları yapmalarına yardımcı olunmakta; bu da güvenli gemi seyri için potansiyel riskleri azaltmaktadır (MAERSK, 2023).

Lojistikte Doğrulanmış Brüt Ağırlığın Önemi

DBA, mal taşımacılığında birçok açıdan temel bir rol oynamaktadır:

- Gemi stabilitesi

Gemiler, belirli ağırlık aralıklarında güvenli ve verimli bir şekilde çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Konteynerlerin doğrulanmış ağırlığının sağlanmasıyla, gemilerin stabilitesini tehlikeye atabilecek ve ciddi kazalara yol açabilecek aşırı yükleme veya dengesiz kargo dağılımı önlenmiş olur.

- Yük planlaması

Konteynerlerin tam ağırlığını bilen nakliye şirketleri ve lojistik operatörleri kargoyu gemilere doğru şekilde dağıtabilir, mevcut alanın kullanımını en üst düzeye çıkarabilir ve taşıma verimliliğini artırabilir. Bu ise, bazı konteynerlerin aşırı yüklenmesi ve diğerlerinin yetersiz yüklenmesi gibi sorunların önlenmesine yardımcı olur.

- Gümrük:

Konteynerlerin doğrulanmış ve güvenilir ağırlığına sahip olmak, gümrük yetkililerinin kargo kontrolü ve doğrulama işlemlerini daha verimli bir şekilde yönetmelerini, gümrük süreçlerini kolaylaştırmalarını ve kaçakçılık veya dolandırıcılık riskini azaltmalarını sağlar.

DBA Uygulamasında Karşılaşılan Zorluklar ve Dikkate Alınması Gereken Hususlar

- Eğitim ve Farkındalık

Tedarik zincirinde yer alan tüm paydaşlara (nakliyeciler, taşıyıcılar, kargo terminalleri ve gümrük yetkilileri dahil) DBA gereklilikleri konusunda yeterli eğitim ve farkındalık sağlamak şarttır. İlgili düzenlemelerin ve sorumlulukların net bir şekilde anlaşılması, başarılı bir uygulama için olmazsa olmazdır.

- Tartım Kapasitesi

Bazı durumlarda, limanlarda veya kargo terminallerinde yeterli tartım tesislerinin bulunmasında sınırlamalar olabilir. Bu durum, konteynerlerin doğrulanmış ağırlığının doğru ve zamanında elde edilmesini zorlaştırabilir. Bu yüzden gerekliliklerin karşılanması için uygun ve yeterli tartım tesislerinin mevcut olduğundan emin olmak şarttır.

- Paydaşlar Arasında Koordinasyon

Bilgilerin doğru ve zamanında iletilmesini sağlamak için açık ve akıcı bir iletişim kurulması gerekmektedir. Koordinasyon eksikliği kargo gecikmelerine yol açabilir ve tedarik zincirinin verimliliğini etkileyebilir. (Across, 2023)

VGM ve Dijital Lojistiğin Geleceği

Lojistik sektörü gelişmeye devam ederken, VGM süreçlerinin yeni teknolojilerle daha da entegre olması beklenmektedir. VGM uyumluluğunun, gerçek zamanlı veri alış verişi, tahmine dayalı analizler ve daha da otomatikleştirilmiş süreçlerle, çok daha geniş bir dijital tedarik zincirine sorunsuz bir şekilde entegre olduğu bir gelecek öngörülmektedir (Tse Ivy, 2025). Bu bağlamda 5G teknolojisi (özellikle veri ağı, iletişim ve koordinasyonun sürekliliğinin sağlanması) ile Yapay Zeka Uygulamalarının da etkisinin büyük olacağı aşikardır.

Kaynakça

Across, 2023, “VGM (Verified Gross Mass). What is it and its Importance in Freight Transportation?”

https://acrosslogistics.com/blog/en/vgm-verified-gross-mass

MAERSK, 2023, “VGM in Shipping – Everything You Need to Know”

https://www.maersk.com/tr-tr/logistics-explained/shipping-documentation/2023/08/27/vgm-in-shipping-everything-you-need-to-know

Tse Ivy, 2025, “What is VGM and Why is it Important?”

https://www.freightamigo.com/en/blog/logistics/what-is-vgm-and-why-is-it-important/